Bài 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA
…………………………………………………..
Môn: Ngữ văn 10 - Lớp: 10..
Số tiết: 9 tiết
MỤC TIÊU CHUNG BÀI 4
 Nhận biết được một số dạng văn bản thông tin tổng hợp: thuyết
minh có lồng ghép một hay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu
cảm, nghị luận; giải thích được mục đích của việc lổng ghép các
yếu tố đó vào văn bản.
 Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò
của chúng trong việc thể hiện thông tin chính của văn bản; phân
tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản, cách đặt
nhan đề của tác giả; nhận biết được mục đích của người viết.
 Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ
và các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ để biểu đạt nội dung văn
bản một cách sinh động, hiệu quả; phân tích, đánh giá được cách
đưa tin và quan điểm của người viết ở một bản tin; nêu được ý
nghĩa hay tác động của văn bản thông tin đã đọc đối với bản thân.
 Viết được báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề, có sử dụng
trích dẫn, chú thích và các phương tiện hỗ trợ phù hợp; có hiểu biết
về vấn đề quyền sở hữu trí tuệ và tránh đạo văn.
 Biết thuyết trình kết quả nghiên cứu có sử dụng kết hợp phương
tiện ngôn ngữ với các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ; nghe và
nắm bắt được nội dung thuyết trình, quan điểm của người nói; biết
nhận xét về nội dung và hình thức thuyết trình.
 Trân trọng giữ gìn, phát huy các di sản văn hoá của quê hương, đất
nước.
ĐỌC VĂN BẢN VÀ THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

TIẾT 34,35:
VĂN BẢN 1:
TRANH ĐÔNG HỒ - NÉT TINH HOA CỦA VĂN HÓA DÂN
GIAN VIỆT NAM
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- Nhận biết được một số dạng văn bản thông tin tổng hợp: thuyết minh
có lồng ghép một hay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị
luận; giải thích được mục đích của việc lồng ghép các yếu tố đó vào văn
bản.
- Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của
chúng trong việc thể hiện thông tin chính của văn bản; phân tích và đánh
giá được đề tài, thông tin cơ bản của văn bản, cách đặt nhan đề của tác
giả; nhận biết được mục đích của người viết.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Phát triển năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và
sáng tạo thông qua hoạt động đọc, viết, nói và nghe, năng lực hợp tác
thông qua các hoạt động làm việc nhóm, chia sẻ, góp ý cho bài viết và bài
nói của bạn.
b. Năng lực riêng biệt
- Nhận biết được một số dạng VB thông tin tổng hợp: thuyết minh có
lồng ghép một hay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận;
giải thích được mục đích của việc lồng ghép các yếu tố đó vào VB.
- Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của
chúng trong việc thể hiện thông tin chính của VB; phân tích và đánh giá
được đề tài, thông tin cơ bản của VB, cách đặt nhan đề của tác giả; nhận
biết được mục đích của người viết.

- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa phương tiện giao tiếp
ngôn ngữ và các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ để biểu đạt nội dung
VB một cách sinh động, hiệu quả; phân tích, đánh giá được cách đưa tin
và quan điểm của người viết ở một bản tin; nêu được ý nghĩa hay tác
động của VB thông tin đã đọc đối với bản thân.
3. Phẩm chất:
- Trân trọng giữ gìn, phát huy các di sản văn hoá của quê hương, đất
nước.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 10, soạn bài theo hệ
thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện
nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung
bài học Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam.
b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS chia sẻ về
tranh Đông Hồ.
c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS về tranh Đông Hồ.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi cho cả lớp:
1. Theo bạn, thế nào là một di sản văn hoá? Hãy nói về giá trị một di
sản văn hoá của địa phương hoặc đất nước mình mà bạn quan tâm.

2. Đã bao giờ bạn xem tranh Đông Hồ và tìm hiểu về cách thức, quá
trình chế tác nên những bức tranh ấy chưa? Kể tên một số bức tranh
và chia sẻ những điều bạn biết với bạn cùng nhóm.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe GV đặt câu hỏi và nêu yêu cầu.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ trước lớp.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, khen ngợi HS.
- GV chuẩn kiến thức:
1. Di sản văn hóa là di sản của các hiện vật vật thể và các thuộc tính
phi vật thể của một nhóm hay xã hội được kế thừa từ các thế hệ trước,
đã duy trì đến hiện nay và dành cho các thế hệ mai sau. Di sản văn
hóa bao gồm tài sản văn hóa (như các tòa nhà, cảnh quan, di tích,
sách, tác phẩm nghệ thuật và các hiện vật), văn hóa phi vật thể (như
văn hóa dân gian, truyền thống, ngôn ngữ và kiến thức) và di sản tự
nhiên (bao gồm cảnh quan có tính văn hóa quan trọng và đa dạng sinh
học).
2. GV cho HS xem một clip ngắn về quy trình làm tranh Đông Hồ:
https://www.youtube.com/watch?v=SA54wZq7Tvk\
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trên đất nước
chúng ta, mỗi vùng miền, dù là nông thôn hay thành thị, đều có những
truyền thống văn hoá giàu giá trị nhân văn và thực tiễn. Điều đáng lo
ngại là hiện nay, không ít di sản văn hoá lâu đời và quý giá ấy đang có
nguy cơ xuống cấp, mai một dần đi. Trước tình hình ấy, chúng ta cần có
giải pháp khắc phục thế nào?Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học và tri thức ngữ văn

a. Mục tiêu: Nắm được nội dung chủ đề Những di sản văn hóa. Nắm
được các khái niệm về một số yếu tố của thơ về từ ngữ, hình ảnh, vần,
nhịp đối, chủ thể trữ tình.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời
câu hỏi liên quan đến bài Những di sản văn hóa.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung bài
Những di sản văn hóa.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm 1. Giới thiệu bài học
vụ học tập

- Chủ đề Những di sản văn hóa bao

- GV mời 1 HS đọc chủ đề của gồm các văn bản thông tin tổng hợp.
Bài học số 4 (Những di sản văn - Tên và thể loại của các VB đọc
hóa) trước lớp.

chính và VB đọc kết nối chủ đề:

- GV đặt câu hỏi cho HS: Theo

Tên văn bản

Thể loại

các em, nội dung của chủ đề Bài

Tranh Đông Hồ - nét VB thông

4. Những di sản văn hóa là gì?.

tinh hoa của văn hóa tin

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

dân gian Việt Nam.

học tập

Những bản tin

VB thông
tin

- HS lắng nghe, suy nghĩ để trả lời
câu hỏi.

Lí ngựa ô hai vùng thơ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt

đất

động và thảo luận

Chợ nổi – nét văn hóa VB thông

- GV mời 1 – 2 HS trả lời trước

sông nước miền Tây

lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập

tin

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức: Trong bài học này, các em
sẽ được tìm hiểu thể loại văn bản
thông tin tổng hợp qua chủ đề
Những di sản văn hóa.
Hoạt động 2: Khám phá Tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nắm được một số yếu tố của văn bản thông tin.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời
câu hỏi liên quan đến một số yếu tố của VB thông tin.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức về một số yếu tố của VB
thông tin.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm 2. Tri thức ngữ văn
học tập

- Văn bản thông tin tổng hợp là một

- GV yêu cầu HS đọc và trả lời dạng của văn bản báo chí được viết
câu hỏi:

theo lối tổng hợp nhiều thông tin,

+ Văn bản thông tin tổng hợp là nhiều phương thức giao tiếp.
gì?

+ Tiêu biểu cho dạng này là văn bản

+ Bản tin là gì? Có những kiểu thuyết minh có lồng ghép các yếu tố
bản tin gì?

như miêu tả, tự sự, biểu cảm... Mục

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ đích của việc lồng ghép các yếu tố
học tập

như trên nhằm giúp việc truyền tài

- HS nghe GV yêu cầu, sau đó thông tin của văn bản thêm sinh động,
thảo luận nhóm, đọc thông tin hiệu quả hơn.
trong SGK, chuẩn bị trình bày - Bản tin là thể loại cơ bản của văn
trước lớp.

bán báo chí nhằm truyền đạt, phản

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt ánh về một sự kiện mới xảy ra được
động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm công chúng quan tâm.
trình bày kết quả trước lớp, yêu + Chức năng: thông báo sự kiện một
cầu cả lớp nghe, nhận xét.

cách nhanh và ngắn gọn trên báo chí,

Bước 4: Đánh giá kết quả thực đặc biệt là báo giấy, báo điện tủ, đài
hiện nhiệm vụ học tập

phát thanh và đài truyền hình.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt + Phân loại: bản tin ảnh, bản tin chữ
kiến thức.

(tin vắn, tin thường, tin tường thuật,
tin tổng hợp, tin dự báo,...) mà với
mỗi dạng có thể thức riêng.

Hoạt động 3: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin cơ bản về VB Tranh Đông Hồ
- nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời
câu hỏi về thông tin cơ bản của VB Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của
văn hóa dân gian Việt Nam.
c. Sản phẩm học tập: Những thông tin cơ bản về VB Tranh Đông Hồ
- nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam mà HS tiếp thu được.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ I. Tìm hiểu chung
học tập

1. Tác phẩm

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, - Nhóm biên soạn tổng hợp từ
trình bày hoàn cảnh xuất xứ văn bản.

“Tranh dân gian Đông Hồ -

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học Đông Hồ Folk Paintings” của
tập

An Chương và “Tranh Đông

- HS nghe GV yêu cầu, đọc thông tin Hồ - Nét tinh hoa văn hóa dân
trong SGK để chuẩn bị trình bày trước

lớp.

gian Việt Nam” của Khánh An.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả
trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

Hoạt động 4: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được đặc điểm văn bản Tranh Đông Hồ - nét tinh
hoa của văn hóa dân gian Việt Nam.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời
câu hỏi về bài Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt
Nam.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu
được liên quan đến bài học Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa
dân gian Việt Nam.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Nhiệm vụ 1:

DỰ KIẾN SẢN PHẦM
2. Đọc văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học - Thể loại: Văn bản thông tin
tập

- Bố cục: 5 phần

- GV yêu cầu HS đọc thầm VB.

1. Đề tài dân dã, hình tượng sinh động,

- GV gọi 2-3 HS đọc văn bản, chú ý các ngộ nghĩnh
box theo dõi bên phải văn bản.

2. Chất liệu tự nhiên, sắc màu bình dị,

- GV yêu cầu HS xác định thể loại, phân ấm áp

chia bố cục văn bản.

3. Cách chế tác khéo léo công phu và tỉ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học mỉ.
tập

4. Rộn ràng tranh Tết

- HS lắng nghe GV yêu cầu và lưu ý, sau 5. Lưu giữ và phục chế
đó đọc thầm VB.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS trả lời các câu hỏi
trong các box trước lớp, yêu cầu cả lớp
nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
- GV giải thích thêm về thể loại:
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu tranh Đông Hồ

II. Tìm hiểu chi tiết

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 1. Tranh Đông Hồ
tập

- Đề tài: Những hình ảnh quen thuộc,

- GV yêu cầu HS đọc văn bản, thảo luận bình dị trong đời sống hằng ngày như
theo cặp đôi và trả lời các câu hỏi:

gà, lợn, trâu, bò, ...; những góc khuất

+ Em có nhận xét gì về đề tài, chất liệu của đời sống nông thôn là đề tài quen
giấy vẽ, màu sắc của tranh Đồng Hồ.

thuộc, chủ yếu và được sáng tạo trong

+ Hãy chỉ ra các công đoạn chính của các bức tranh Đông Hồ.
quá trình chế tác một bức tranh Đông - Chất liệu: giấy điệp, chổi lá thông để
Hồ được nêu trong văn bản.

quét lên.

+ Tranh Đông Hồ được bán trong dịp - Màu sắc: màu đen từ than xoan hay
nào?

than lá tre; màu xanh từ gỉ đồng, lá

+ Xác định nội dung các mục 1, 2, 3 của chàm; màu vàng từ hoa hòe; màu đỏ từ
văn bản. Nội dung các mục này đã bổ sỏi son, gỗ vang; ...
sung thông tin cho nhau và góp phần thể

hiện thông tin chính của văn bản như

 Sử dụng bốn gam màu chủ đạo.

thế nào?

- Các công đoạn chính để làm nên một

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học bức tranh Đông Hồ bao gồm:
tập

+ Vẽ mẫu.

- HS lắng yêu cầu của GV, sau đó thảo + Can lại rõ ràng từng nét, bảng mày
luận theo cặp để tóm tắt.

bằng mực nho lên giấy bản mỏng rồi

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và xếp vào bản khắc gỗ.
thảo luận

+ Khi in, đặt xấp giấy in trước mặt; tay

- GV mời 1 – 2 HS trình bày phần tóm phải cầm “tay co” đóng sau lưng ván
tắt trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận in, úp ván xuống “bìa” để quét đẫm
xét.

màu; úp mặt ván khắc đã thấm màu lên

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện mặt giấy; lật ngửa ván khắc lên.
nhiệm vụ học tập

+ Thợ in lấy xơ mướp xoa đều lưng

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

mặt giấy để màu mực thấm đều; bóc từ
giấy khỏi ván in; số màu của tranh
tương ứng với số lần in.
- Mục 1,2,3 của văn bản trên đã góp
phần nổi bật ý chính của văn bản: tranh
Đông Hồ là gì, trông như thế nào, chất

Nhiệm vụ 3: Đặc điểm nghệ thuật qua liệu và cách làm ra một bức tranh ra
văn bản

sao. Đây là những ý giúp người đọc

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học thấy và hiểu rõ được điều mà tác giả
tập

muốn nói đến là gì.

- GV yêu cầu HS quan sát tiếp văn bản
và trả lời:

2. Đặc điểm nghệ thuật qua văn bản

+ Xác định đề tài của văn bản? Chỉ ra
một số đoạn, mục có lồng ghép yếu tố - Đề tài của văn bản trên: Tranh dân
miêu tả hoặc biểu cảm trong văn bản và gian Đông Hồ.
nêu mục đích của việc lồng ghép ấy.

- Một số đoạn, mục có lồng ghép yếu

+ Đoạn in nghiêng ở đầu văn bản được tố miêu tả hoặc biểu cảm trong văn
gọi là gì? Đoạn văn in nghiêng này có bản:
vai trò thế nào đối với việc truyền tải + Đoạn “Giấy in tranh Đông Hồ...in
thông tin chính của văn bản?

tranh Đông Hồ” (mục 2).

+ Nhan đề, các đề mục có tác dụng như + Miêu tả về sự rộn ràng buổi chợ tranh
thế nào trong việc thể hiện thông tin Tết: “Mỗi năm một lần, chợ tranh họp
chính trong văn bản trên?

vào tháng Chạp trong các ngày 6, 11,

+ Xác định mục đích viết và quan điểm 16, 21, 26. Chợ tranh đông vui, sầm uất
của người viết thể hiện trong văn bản được tổ chức ngay trong đình làng.
trên? Bạn có đồng tình với quan điểm => Việc lồng ghép các yếu tố miêu tả
đó hay không?

hoặc biểu cảm trong văn bản giúp

+ Trong văn bản này có sử dụng những thông tin của đề tài được thể
phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ nào hiện một cách rõ ràng hơn, mang đến
không? Theo em hiệu quả của phương cho độc giả những điều quan trọng, cần
tiện đó?

thiết. Đồng thời, thể hiện tư tưởng, tình

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

cảm của người viết với đề tài đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học - Nhan đề, sa-pô và đề mục giúp các
tập

thông tin chính trong văn bản được thể

- HS thảo luận theo cặp để trả lời câu 1 hiện rõ ràng, mạch lạc, tuân theo một
và 2.

bố cục hợp lí  các thông tin được

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và trình bày một cách đầy đủ, không lộn
thảo luận

xộn và người đọc cũng không bị ngợp

- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả khi tiếp cận văn bản.
thảo luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe,
nhận xét.

- Mục đích viết: giới thiệu về một nét

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện văn hóa dân gian lâu đời đang dần bị
nhiệm vụ học tập

mai một: tranh Đông Hồ. Từ đó, kêu

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

gọi sự bảo về, giữ gìn, phát huy ngành

nghề truyền thống dân tộc.
- Quan điểm của người viết: đảm bảo
những thông tin chính xác, khách quan
về nghề tranh dân gian Đông Hồ; đồng
thời thể hiện suy nghĩ của người viết về
nghề truyền thống này và đưa ra sự bảo
vệ thuần phong mĩ tục của dân tộc.
- Văn bản sử dụng tranh Đông Hồ, liên
quan đến nội dung bài học, giúp người
đọc hiểu rõ về chất liệu giấy, màu sắc,
đề tài… của tranh Đông Hồ.
Nhiệm vụ 5: Tổng kết văn bản

III. Tổng kết

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học 1. Nội dung
tập

- Văn bản cung cấp cho người đọc

- GV yêu cầu HS thảo luận

những thông tin về tranh Đông Hồ -

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học một sản phẩm văn hóa dân gian của
tập

Việt Nam ở nhiều khía cạnh như hình

- HS lắng nghe GV yêu cầu, thảo luận tượng, đề tài, chất liệu, màu sắc, cách
để thống nhất về nội dung, thông điệp và thức chế tác, cách lưu giữ phục chế và
nhận xét về cốt truyện của Tranh Đông dịp mà tranh được sử dụng nhiều nhất.
Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian - Cho thấy thái độ trân trọng của tác giả
Việt Nam.

đối với tranh Đông Hồ và những nghệ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và nhân làm ra nó. Từ đó kêu gọi sự gìn
thảo luận

giữ và phát huy của mọi người đối với

- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả những giá trị văn hóa của dân tộc.
trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét. 3. Giá trị nghệ thuật
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện - Ngôn từ rõ ràng, mạch lạc.
nhệm vụ học tập

- Kết hợp giữa thuyết minh và miêu tả,

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

tự sự.
- Có sự sưu tầm và tìm tòi thông tin từ
nhiều nguồn.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Tranh Đông Hồ - nét
tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam đã học.
b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời.
c. Sản phẩm học tập: HS viết đoạn văn ngắn từ văn bản Tranh Đông
Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi: Em hãy viết một đoạn văn ngắn thuyết minh về các
công đoạn chính của quá trình chế tác một bức tranh Đông Hồ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ, viết đoạn văn ngắn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời HS cho mỗi câu để trả lời, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học về bài Tranh Đông Hồ - nét
tinh hoa của văn hóa dân gian Việt Nam để giải bài tập, củng cố kiến
thức.
b. Nội dung: HS chia sẻ về những di sản văn hóa ở địa phương.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS: Kể tên một số di sản văn hóa ở địa phương và phát
biểu suy nghĩ của bạn về việc bảo tồn, phát huy các di sản ấy.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe, thảo luận và đưa các phương án.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe,
nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ hoạt động
- GV bổ sung: Tùy vào mỗi địa phương sẽ có những di sản văn hóa
khác nhau. Ví dụ: Ở Hà Nội: Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Cột cờ Hà Nội,
Chùa Một Cột, Đền Cổ Loa, Nhà tù Hỏa Lò, Cầu Long Biên, ...
- GV nhận xét, khen ngợi HS có câu trả lời sáng tạo, đầy đủ.
- GV tổng kết: Việc bảo tồn, phát huy những di sản văn hóa là điều vô
cùng quan trọng và cần thiết. Bởi đó là minh chứng về một thời quá khứ
hào hùng mà ông cha ta để lại, thể hiện đậm đà nét đẹp truyền thống của
mỗi dân tộc. Chúng ta ở thế hệ mai sau cần có trách nhiệm trong việc bảo
vệ và phát huy, làm tôn vinh hơn những di sản văn hóa đó.
* Hướng dẫn về nhà
- GV dặn dò HS:
+ Ôn tập bài Tranh Đông Hồ - nét tinh hoa của văn hóa dân gian Việt
Nam.
+ Soạn bài: Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang khánh thành phòng
truyền thống

Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
TIẾT 36:
VĂN BẢN 2, 3:
- NHÀ HÁT CẢI LƯƠNG TRẦN HỮU TRANG KHÁNH THÀNH
PHÒNG TRUYỀN THỐNG.
- THÊM MỘT BẢN DỊCH “TRUYỆN KIỀU” SANG TIẾNG NHẬT
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- Nhận biết được một số dạng VB thông tin tổng hợp: thuyết minh có
lồng ghép một hay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận;
giải thích được mục đích của việc lồng ghép các yếu tố đó vào VB.
- Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của
chúng trong việc thể hiện thông tin chính của VB.
- Nêu được ý nghĩa hay tác động của VB thông tin đã đọc đối với bán
thân.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
thông qua hoạt động đọc.
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực phân tích và đánh giá được đề tài, thông tin cơ bản của
VB, cách đặt nhan đề của tác giả; nhận biết được mục đích của người
viết.
- Năng lực phân tích, đánh giá được cách đưa tin và quan điểm của
người viết ở một bản tin.
- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa phương tiện giao tiếp
ngôn ngữ và các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ đề biểu đạt nội dung
VB một cách sinh động, hiệu quả.

3. Phẩm chất:
- Trân trọng giữ gìn, phát huy các di sản văn hoá của quê hương, đất
nước.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 10, soạn bài theo hệ
thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện
nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung
bài học.
b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS chia sẻ về
văn bản.
c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi cho cả lớp: Tin tức cần cho cuộc sống và công việc
của mọi người như thế nào? Một bản tin có gì khác với một văn bản
thuyết minh?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe GV đặt câu hỏi và nêu yêu cầu, suy nghĩ để chia sẻ trước
lớp.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ trước lớp.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, khen ngợi HS có chia sẻ, cảm nhận tinh tế.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Bản tin có chức
năng thông báo sự kiện một cách nhanh và ngắn gọn trên báo chí,
đặc biệt là báo giấy, báo điện tử… Bài học hôm nay chúng ta cùng
tìm hiểu một văn bản thuộc thể loại văn bản thông tin.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin cơ bản về văn bản.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời
câu hỏi về những thông tin cơ bản về văn bản.
c. Sản phẩm học tập: Những thông tin cơ bản về văn bản mà HS tiếp
thu được.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm I. Tìm hiểu chung
vụ học tập

1. Tác phẩm

- GV yêu cầu HS dựa vào văn bản - Theo Ngọc Tuyết, đăng trên trang
cho biết xuất xứ văn bản.

tin điện tử TP. Hồ Chí Minh.

- GV yêu cầu 2-3 HS đọc văn bản.
- GV yêu cầu HS xác định thể loại - Thể loại: Văn bản thông tin
của văn bản. Nhắc lại khái niệm
văn bản thông tin
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS lắng nghe yêu cầu của GV,
thảo luận theo bàn để thực hiện
nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết
quả thảo luận trước lớp, yêu cầu cả
lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức.
Hoạt động 4: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được đặc điểm thể loai văn bản thông tin qua hai
văn bản.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời
câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu dấu hiệu văn bản thông II. Tìm hiểu chi tiết
tin

1. Dấu hiệu nhận biết văn

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

bản thông tin

- GV yêu cầu HS dựa vào khái niệm đã học về bản - Hai văn bản có đặc điểm
tin và cho biết: Những dấu hiệu nào trong mỗi văn của văn bản thông tin thể
bản trên giúp bạn nhận biết đó là những bản tin?

hiện:

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

+ Kể về một sự kiện được

- HS thảo luận theo bàn, tóm tắt.

công chúng quan tâm: Nhà

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

hát cải lương khánh thành

- GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo luận trước phòng truyền thống, Truyện
lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.

Kiều được dịch sang tiếng

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ Nhật

học tập

+ Trích từ những trang báo,

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

trang tin tức: trang tin điện
tử TP. Hồ Chí Minh, báo
văn nghệ.
+ Đưa ra những thông tin cụ
thể, sát thực, hàm suc như
thời gian, diễn biến…
2. Nội dung hai văn bản
thông tin

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu nội dung hai văn bản
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS chia nhóm để thảo luận:
+ Nhóm 1, 3: Hoàn thành bảng so sánh các yếu tố
được sử dụng trong văn bản
Yếu tố so sánh

Văn bản 2

Văn bản 3

Độ dài, số đoạn
Nhan đề
Đề mục
Phương tiện giao tiếp
Thời điểm đưa tin và
thời điểm diễn ra sự
kiện
+ Nhóm 2,4: Xác định thông tin theo các câu hỏi
mà người viết đặt ra khi viết bản tin và hoàn thành
bảng dưới đây:
Các câu hỏi

Thông

tin Thông

tin

VB2

VB3

Việc gì?
Ai liên quan?
Xảy

ra

khi

nào?
Xảy ra ở đâu?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo nhóm, hoàn thành phiếu học
tập.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
TỔNG KẾT PHIẾU BÀI TẬP
Yếu tố

Văn bản 2

Văn bản 3

so sánh
Độ

dài,

số đoạn

Tương đồng/
khác biệt

1

3

Khác: Độ dài và số
đoạn ở văn bản 2
nhiều hơn so với văn
bản 3.

Nhan đề

Nhà hát Cải lương Thêm một bản dịch Giống: Tương đồng
Trần Hữu Trang khánh “Truyện Kiều” sang ở nhan đề.
thành

phòng

truyền tiếng Nhật.

thống.
Đề mục

3

0

Khác: Văn bản 3
không có đề mục
như văn bản 2.

Phương

Ngôn ngữ, hình ảnh, Ngôn ngữ.

Văn bản 2 đa dạng

tiện giao số liệu

hơn so với văn bản

tiếp

3.

Thời

- Thời điểm đưa tin: - Thời điểm đưa tin: - Văn bản 2: bản tin

điểm đưa 29/04/2021.
tin

15/05/2005.

được đưa ra nhanh

và - Thời điểm diễn ra sự - Thời điểm diễn ra chóng, cập nhật tình

thời điểm kiện: 29/04/2021.
diễn

sự kiện: 17/03/2005. hình sự kiện sớm.

ra

- Văn bản 3: đưa tin

sự kiện

muộn hơn so vưới
thời điểm diễn ra sự
kiện.

Các câu

Thông tin trong văn bản 2

Thông tin trong văn bản 3

hỏi
Việc gì?

Sự kiện khánh thành phòng truyền Sự

kiện

tác

phẩm Truyện

thống của Nhà hát Cải lương Trần Kiều một lần nữa được dịch ra
Hữu Trang.

tiếng Nhật.

Ai liên

Đoàn Cải lương Nam Bộ, Đoàn - Hai dịch giả: ông Sagi Sato và

quan?

Văn công Giải Phóng, Nhà hát Cải nữ thi sĩ Yoshiko Kuroda.
lương Trần Hữu Trang.

- Đại diện c ủa Đại sứ quán Việt
Nam.

Xảy ra

29/04/2021.

17/03/2005.

khi nào?
Xảy ra ở

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Thành phố Okayama.

đâu?

Trang.

Nhiệm vụ 3:

a. Bản tin [1] Nhà hát Cái

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

lương Trần Hữu Trang

- GV yêu cầu HS qua phần làm việc nhóm rút ra khánh thành phòng truyền
nhận xét

thống

+ Nhận xét về cách đưa tin và sự thể hiện quan - Cách đưa tin: Sử dụng bản
điểm của người viết trong mỗi văn bản trên.

tin có tính tổng hợp, lược
thuật truyền thông về sự
kiện đã diễn ra.
- Quan điểm của người viết:
Thể hiện thái độ trân trọng
di sản kịch bản sân khấu cải
krong của soạn giả Trần
Hữu Trang, sự đóng góp
của các nghệ sĩ, các đoàn
cải lương; mong mỏi nhiều

+ Theo em, mỗi bản tin trên đây, ở vào thời điểm ra người biết đến.
đời của nó, đã đáp ứng được các yêu cầu về tính
mới, tính chính xác, tin cậy và tính hàm súc,... như b. Bản tin [2] Thêm một
thế nào?

bản dịch "Truyện Kiều"

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

sang tiếng Nhật

- HS thảo luận theo bàn, tóm tắt.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Cách đưa tin: Sử dụng

- GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo luận trước dạng tin ngắn (tin vắn)
lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.

nhưng đầy đủ sáu loại thông

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ tin cốt lõi, đáng tin cậy;
học tập

truyền thông về sự kiện đã

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

diễn ra.
- Quan điểm của người viết:
Thể hiện thái độ trân trọng
di sản văn hoá của dân tộc
và trân trọng những sáng
tạo trong dịch thuật của hai
tác giả.
 Cả hai bản tin đều thực
hiện kết hợp mục đích
truyền tải thông tin với việc
đồng tình trước sự kiện văn
hóa, tôn vinh nhân vật văn
hóa và di sản văn hóa.
+ Văn bản 2 là một bản tin
tường thuật lai một sự kiện
diễn ra cùng ngày hôm đó
nên yêu cần độ chính xác,
đầy đủ của thông tin khá
cao. Người viết đã nêu ra
được thời gian, địa điểm,
tính chất sự kiện rất rõ ràng
để người đọc có thể tìm
hiểu một cách chính xác
nhất.
+ Văn bản 3 là bản tin vắn,
tóm tắt lại một sự kiện đã
diễn ra cách đây 2 tháng.
Chính vì thế yêu cầu của
bản tin này chính là ngắn

gọn, tóm lược được ý chính
để thông báo cho người
đọc. Và ta thấy được văn
bản 3 đã đáp ứng được
những thông tin quan trọng
nhất của sự kiện.
Nhiệm vụ 3: Tổng kết văn bản

III. Tổng kết

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

1. Nội dung

- GV yêu cầu HS theo dõi văn bản và trả lời câu - Văn bản Nhà hát Trần
hỏi: Tóm tắt nội dung và nghệ thuật văn bản. Xác Hữu Trang khánh thành
định chủ thể và cảm hứng chủ đạo của bài thơ.

phòng truyền thống đưa tin

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

về buổi ra mắt phòng truyền

- HS lắng nghe yêu cầu của GV, tìm những chi tiết thống của nhà hát Trần Hữu
về không gian, thời gian và suy nghĩ để nhận xét.

Trang về thời gian, địa điểm

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

và những chương trình giao

- GV mời 2 – 3 HS phát biểu trước lớp, yêu cầu cả lưu sẽ diễn ra trong buổi
lớp nghe, nhận xét.

khánh thành. Bên cạnh đó

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ còn giới thiệu về bề dày
học tập

truyền thống của nhà hát.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

- Văn bản Thêm một bản
dịch

Truyện

Kiều

sang

Tiếng Nhật đưa tin về buổi
ra

mắt

cuốn Truyện

Kiều được dịch sang tiếng
Nhật, đồng thời nói qua về
giá trị của Truyện Kiều.
- Cả hai văn bản đều thể
hiện giá trị của những sản
phẩm văn hóa của dân tộc

và bộc lộ niềm tự hào, trân
trọng ngợi ca của tác giả
với những tinh hoa văn hóa
ấy..
2. Nghệ thuật
Văn bản ...