Tại Sao Bạn Lại Thông Minh Hơn Bạn Nghĩ?
Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com
Bạn có nghĩ mình thông minh không? Và trí thông minh là gì? Nhiều người tin rằng thông minh là
phải đạt điểm tốt hoặc giành thứ hạng cao ở trường học. Hoặc thông minh là làm được những việc
như:
• Đọc thật tốt
• Giải toán nhanh
• Học thuộc lòng giỏi
• Thành thạo máy tính
Còn bạn, bạn nghĩ thông minh là gì?
Những điều này có thể khiến bạn ngạc nhiên bởi trí thông minh có thể biểu hiện theo nhiều cách
thức khác nhau – trong nghệ thuật, âm nhạc, thể thao, trong cách cảm nhận, sự hiểu biết về thiên nhiên
và sống hòa hợp với những người xung quanh... Trong cuốn sách này, bạn sẽ khám phá ra rằng có vô
vàn cách biểu hiện trí thông minh.
Trong gần một thế kỷ qua, giới chuyên môn vẫn sử dụng các bài kiểm tra IQ để đo chỉ số thông
minh. IQ là từ viết tắt của Intelligence Quotient, là thước đo trí thông minh của con người thông qua
một bài kiểm tra. Bài kiểm tra này yêu cầu bạn phải giải toán, định nghĩa từ, tạo mẫu thiết kế, nhắc lại
các con số theo trí nhớ và một số bài tập khác nữa. Có thể bạn cũng từng làm một bài kiểm tra IQ
giống như vậy.
Nhiều người nghĩ rằng kiểm tra chỉ số IQ là cách tốt nhất để đo trí thông minh của con người. Tuy
nhiên, kiểm tra IQ không phải là cách hoàn hảo vì có rất nhiều thứ không thể phản ánh qua các bài
kiểm tra. Chúng không thể dự đoán được khi trưởng thành bạn sẽ làm gì hoặc trở thành người như thế
nào. Và các câu hỏi kiểm tra cũng thường chịu ảnh hưởng bởi định kiến hoặc quan điểm của người ra
đề. Bên cạnh đó, không có bài kiểm tra nào là toàn diện. Hệ thống câu hỏi thường không thể làm bộc
lộ những khả năng khác nhau của bạn. Nói chung, các bài kiểm tra IQ thường chú trọng từ ngữ hoặc
các con số, vì vậy sẽ làm xao lãng những thứ quan trọng khác như khả năng âm nhạc, nghệ thuật, tự
nhiên hay xã hội.
Thời gian gần đây, nhiều nhà nghiên cứu nghi ngờ quan điểm cho rằng kiểm tra IQ là thước đo trí
thông minh tốt nhất. Một trong số đó là nhà tâm lý học, Tiến sỹ Howard Gardner thuộc Đại học
Harvard. Những công trình nghiên cứu của ông đã đưa ra một cái nhìn hoàn toàn mới về vấn đề “Thế
nào là thông minh?”
Thuyết Trí Thông Minh Đa Dạng
Nhận thấy việc kiểm tra IQ có tác dụng rất hạn chế và không thể đánh giá đầy đủ về khả năng
phong phú mà con người thường biểu hiện và sử dụng, Tiến sỹ Gardner khẳng định rằng chúng không
phải là thước đo chính xác trí thông minh của con người.
Gardner cho rằng không chỉ có một mà có rất nhiều loại hình thông minh khác nhau. Những nghiên
cứu áp dụng với người lớn lẫn trẻ em đã giúp ông khám phá cách con người vẫn học tập, thể hiện sự
thông minh theo nhiều cách khác nhau. Ông nhấn mạnh rằng những phần khác nhau của bộ não có liên
quan mật thiết đến những kiểu thông minh khác nhau. Và ông đưa ra nhận định, hay một thuyết, giải
thích những khả năng đa dạng mà ông đã thấy. Ông gọi đó là Theory of Multiple Intelligence (Thuyết
trí thông minh đa dạng) hay viết tắt là Thuyết MI.
Nếu tìm hiểu, bạn sẽ lập tức bị ý tưởng về trí thông minh đa dạng của Gardner cuốn hút. Có vô vàn
ví dụ về những người chưa bao giờ thử kiểm tra IQ hoặc không đạt điểm cao trong các bài kiểm tra
nhưng thật sự tài giỏi theo cách này hay cách khác. Họ có thể vẽ tranh, leo núi, làm kinh doanh, khám
phá thiên nhiên hoặc sửa chữa máy móc, v.v... Dĩ nhiên, bạn có thể vừa đạt điểm cao khi kiểm tra IQ

vừa giỏi những việc đó, nhưng kết quả này không thể phản ánh bạn giỏi lĩnh vực nào.
Thuyết MI nói rằng có tám loại hình thông minh – tám cách để trở nên tài giỏi. (Có lẽ sẽ còn những
loại hình khác nữa nhưng chúng ta chưa khám phá được). Mỗi loại hình thông minh có thể được nhận
biết bởi những đặc điểm, hành động và sở thích cụ thể.
Khi xuất bản các cuốn sách về học thuyết của mình, Tiến sỹ Gardner cũng đã đặt tên cho các loại
hình thông minh. Đây là tám loại hình thông minh ông đã đề cập: (1) Trí thông minh ngôn ngữ; (2) Trí
thông minh âm nhạc; (3) Trí thông minh logic; (4) Trí thông minh không gian; (5) Trí thông minh vận
động cơ thể; (6) Trí thông minh tương tác cá nhân; (7) Trí thông minh nội tâm; (8) Trí thông minh
thiên nhiên.
Tôi đã nghiên cứu công trình của Tiến sỹ Gardner trong hai mươi năm qua. Trong nhiều năm liền,
tôi đã viết các cuốn sách về trí thông minh đa dạng cho người trưởng thành. Nhưng vì đã dành nhiều
năm dạy học cho các em nhỏ nên tôi muốn viết một cuốn sách cho thiếu nhi. Tôi hy vọng có thể giải
thích Thuyết MI một cách dễ hiểu nhất, bởi tôi nghĩ rằng đó là phương tiện cần thiết giúp các em phát
triển tốt nhất trí thông minh của mình.
Để dễ hiểu hơn, tôi dùng những từ đơn giản để gọi tên tám loại hình thông minh này:
1. Trí thông minh ngôn ngữ: Bạn yêu thích ngôn từ và cách sử dụng chúng để nói, đọc, viết. Bạn
thích chơi trò xếp chữ, đánh vần, kể chuyện, học ngoại ngữ, viết lách hay đọc sách. Hãy đọc Chương 1
để tìm hiểu thêm về loại hình thông minh này.
2. Trí thông minh âm nhạc: Bạn yêu thích âm nhạc, tiết tấu, giai điệu và các loại âm thanh. Bạn
có thể nhận biết được trường độ, cao độ. Bạn thích nghe nhiều loại nhạc, ca hát, chơi nhạc cụ, nghe đĩa
CD hoặc tham dự các buổi hòa nhạc. Hãy đọc Chương 2 để tìm hiểu thêm về loại hình thông minh
này.
3. Trí thông minh logic: Bạn có khả năng tính toán và hiểu rõ các con số hay khái niệm toán học;
bạn thích tìm tòi và say mê khoa học. Có thể bạn thích các câu đố, các vấn đề phức tạp, máy tính, tự
tạo mật mã hay làm các thí nghiệm khoa học. Hãy đọc Chương 3 để tìm hiểu thêm về loại hình thông
minh này.
4. Trí thông minh không gian: Bạn thích ngắm nhìn thế giới và dõi theo những điều thú vị trong
đó. Bạn có thể hình dung các sự vật hoặc hình ảnh trong đầu. Bạn có thể ghi nhớ những hình ảnh đã
nhìn thấy và thể hiện cho người khác bằng cách vẽ tranh, tạo mẫu, chụp ảnh, kiến trúc hoặc chế tạo.
Hãy đọc Chương 4 để tìm hiểu thêm về loại hình thông minh này.
5. Trí thông minh vận động cơ thể: Bạn có một vóc dáng khả ái và có thể điều khiển cơ thể tiếp
thu các kỹ năng mới hoặc tự khám phá bản thân theo những cách khác nhau. Có thể bạn giỏi điền kinh,
khiêu vũ đẹp hay diễn xuất cừ. Hoặc thích làm đồ thủ công mỹ nghệ, thiết kế tạo dáng hoặc sửa chữa
mọi thứ. Hãy đọc Chương 5 để tìm hiểu thêm về loại hình thông minh này.
6. Trí thông minh tương tác cá nhân: Bạn yêu mến những người xung quanh và cách họ đối xử
với nhau. Bạn có thể là thành viên của nhiều nhóm sinh viên, bạn có rất nhiều bạn bè và thường xuyên
giúp đỡ láng giềng hoặc tham gia các hoạt động trong bất kỳ nhóm xã hội nào. Hãy đọc Chương 6 để
tìm hiểu thêm về loại hình thông minh này.
7. Trí thông minh nội tâm: Bạn biết mình đang cảm thấy gì, thành thạo trong làm việc gì và cần
tự hoàn thiện lĩnh vực nào. Bạn luôn hiểu bản thân hơn người khác hiểu bạn. Có thể bạn sẽ viết nhật
ký, tự đề ra kế hoạch cho tương lai, ngồi suy ngẫm về quá khứ hay tự đánh giá bản thân. Hãy đọc
Chương 7 để tìm hiểu thêm về loại hình thông minh này.
8. Trí thông minh thiên nhiên: Bạn thích quan sát, khám phá và phân loại các sự vật, hiện tượng,
ví dụ như thực vật, động vật hay các loại đá hoặc cũng có thể phân loại các đĩa CD, trang phục của các
bạn cùng lớp. Bạn thích chơi ngoài trời, làm vườn, chăm sóc vật nuôi, nấu nướng hay dồn hết tâm trí
vào thế giới tự nhiên. Hãy đọc Chương 8 để tìm hiểu thêm về loại hình thông minh này.
Đôi Điều Về Cuốn Sách

Những chương tiếp theo sẽ mô tả chi tiết tám loại hình thông minh. Trong khi đọc, bạn hãy ghi chú
lại xem bản thân, bạn bè, người thân, thậm chí cả thầy cô giáo của mình phù hợp với loại hình thông
minh nào nhất. Cuốn sách sẽ giúp bạn khám phá xem bạn là ai và sẽ như thế nào. Mặt khác, nó còn
giúp bạn hiểu rõ hơn về những người xung quanh như anh chị em, cha mẹ, bạn bè, thầy cô giáo,... Bạn
sẽ hiểu rằng mỗi người đều có một điểm mạnh và cách làm việc riêng, chính điều này sẽ giúp bạn hiểu
họ hơn, sống hòa hợp với họ, thậm chí học hỏi được từ họ nhiều hơn.
Đây là một tin tốt lành: Bạn có sẵn cả tám loại hình thông minh. Thật vậy! Bạn không chỉ có một
mà có tất cả tám loại hình thông minh được đề cập trong cuốn sách với những mức độ khác nhau. Điều
này không có nghĩa là bạn giỏi trong tất cả (sẽ không ai làm được như thế) nhưng thật sự là trong mỗi
lĩnh vực bạn đều có ít nhiều khả năng. Khi đọc về tám loại hình thông minh, bạn sẽ khám phá ra ít
nhất mỗi loại cũng đúng với mình một chút. Nghĩa là bạn đã thông minh hơn gấp tám lần trước khi
bạn đọc cuốn sách này.
Và đây là những tin tốt lành khác:
• Tám loại hình thông minh là khác nhau nhưng chúng có giá trị như nhau. Tất cả các loại
hình thông minh đều như nhau, không có cái nào quan trọng hơn.
• Dù bạn đang sở hữu trí thông minh ở mức độ nào, bạn cũng có thể khám phá, bồi dưỡng và
phát triển nó. Dù gặp khó khăn khi phát âm từ dictionary (từ điển) hay sẽ trở thành nhà văn nổi tiếng
trong tương lai, bạn vẫn có thể phát triển trí thông minh ngôn ngữ và cả các loại hình khác.
• Có thể bạn biết mình giỏi ở lĩnh vực nào, nhưng như vậy không có nghĩa là khả năng của
bạn chỉ giới hạn ở đó. Có thể bạn có trí thông minh vận động cơ thể Xin chúc mừng! Nhưng đừng
vì thế mà bỏ qua việc đọc sách, vì có thể đó là một khả năng khác của bạn (trí thông minh ngôn ngữ).
• Mỗi loại hình thông minh đều có nhiều cách biểu hiện. Ví dụ, nếu sở hữu trí thông minh ngôn
ngữ, bạn có thể phát hiện ra mình là một diễn giả xuất chúng nhưng không phải một nhà văn giỏi; hay
nếu sở hữu trí thông minh vận động cơ thể, bạn sẽ nhận thấy mình đá bóng rất cừ nhưng bơi lại không
tốt. Từ đó, bạn có thể cố gắng phát huy những điểm mạnh và hạn chế điểm yếu.
• Trí thông minh đa dạng thể hiện trong hầu hết những việc bạn làm. Ví dụ, nếu bạn nghĩ rằng
vẽ tranh chỉ là biểu hiện của trí thông minh không gian thì bạn đã nhầm rồi! Việc vẽ tranh có thể huy
động trí thông minh vận động cơ thể để điều khiển cây cọ, trí thông minh thiên nhiên để quan sát từng
chi tiết, trí thông minh nội tâm để nắm bắt các ý tưởng,... Và hầu hết các hành động của chúng ta đều
dựa vào nhiều chứ không chỉ riêng một loại hình thông minh. Do đó, giống như việc vẽ tranh, bạn cần
nhiều hơn một loại thông minh để làm bất cứ việc gì dù là diễn xuất, viết truyện, chơi khúc côn cầu
hay lập trình máy tính.
• Tám loại hình thông minh được tìm thấy trong mọi nền văn hóa, khắp các quốc gia và ở bất
kỳ độ tuổi nào. Do đó, bất kể bạn là ai và đến từ đâu, bất chấp tuổi tác và vốn tri thức, bạn cũng có
một số loại trí thông minh. Phát triển loại nào cho tốt nhất là tùy thuộc ở bạn.
Bạn có thể nhận thấy dấu ấn của trí thông minh đa dạng ở khắp mọi nơi trong cuộc sống. Đó có thể là
người hàng xóm có khu vườn đẹp, anh ta sở hữu trí thông minh về thiên nhiên và trí thông minh không
gian. Hoặc em trai bạn thường viết nhật ký vì có trí thông minh ngôn ngữ hay mẹ bạn có trí thông
minh âm nhạc nên rất thích ca hát,... Mọi nơi bạn đến ở nhà, trong lớp học hay ở nơi công cộng bạn đều có thể thấy biểu hiện của trí thông minh đa dạng.
Tuy nhiên, bạn có thể nhận thấy trí thông minh đa dạng dễ dàng hơn cả ở ngay chính bản thân. Ai
là người bạn dành nhiều thời gian nhất? Dĩ nhiên là bản thân bạn. Nếu trí thông minh đa dạng không
biểu hiện rõ ràng ở bạn, không có vấn đề gì. Cuốn sách này sẽ giúp bạn tìm ra và phát triển nó tốt nhất.
Mỗi chúng ta đều sử dụng tám loại hình thông minh hàng ngày nhưng cách thể hiện lại hoàn toàn
khác nhau. Ở một khía cạnh nào đó, tám loại hình thông minh giống như tám nốt nhạc ở các cấp độ
khác nhau: Đồ, Rê, Mi, Fa, Son, La, Si, Đô. Và mỗi chúng ta là một bài hát được viết nên từ tám nốt
nhạc đó. Cách chúng ta kết nối các nốt nhạc rất khác biệt nên không có bài hát nào giống nhau hoàn
toàn. Khi sử dụng tất cả các loại hình trí thông minh theo cách của riêng mình - bạn sẽ góp vào thế giới

một giai điệu riêng biệt mà không ai có thể tạo ra.

Chương 1: Trí Thông Minh Ngôn Ngữ

Trắc Nghiệm Nhanh
Bạn có:
• thích đọc sách?
• thích kể chuyện?
• viết truyện hoặc làm thơ?
• thích học ngoại ngữ?
• có vốn từ phong phú?
• phát âm chuẩn?
• thích viết thư hay gửi e-mail?
• thích thảo luận ý tưởng với người khác?
• nhớ tên riêng và các sự kiện?
• thường chơi các trò: ô chữ, xếp chữ, đố chữ hay điền từ còn thiếu?
• tìm đọc và nghiên cứu về những điều mình thích?
• thích chơi chữ, phát âm những từ khó hay gieo vần?
Nếu câu trả lời là “có” cho bất kỳ câu hỏi nào ở trên, bạn chính là người có trí thông minh ngôn
ngữ!
Trí Thông Minh Ngôn Ngữ Là gì?
Bạn có trí thông minh ngôn ngữ khi bạn yêu thích từ ngữ và cách sử dụng chúng để đọc, viết, nói.
Có thể bạn nhạy cảm với ngữ âm, ngữ nghĩa hay ngữ cảnh. Có thể bạn thích chơi hoặc tạo ra các trò
chơi với chữ. Người thể hiện trí thông minh này có thể là nhà thơ, nhà văn giỏi, diễn giả xuất chúng,
một “con mọt sách”, người kể chuyện cuốn hút hoặc giỏi ngoại ngữ.
Bạn luôn có trí thông minh ngôn ngữ dù bạn nhận ra điều đó hay không. Hãy đọc cuốn sách này
(dù thấy rất khó hiểu) và bạn sẽ nhận ra mình là người có trí thông minh ngôn ngữ. Khi bạn trò chuyện
với gia đình, đọc báo, đọc truyện cười, viết thư hay gửi e-mail cho bạn bè,... điều này chứng tỏ bạn là
người có trí thông minh ngôn ngữ.
Bạn có thể làm gì với trí thông minh ngôn ngữ?
• Giao tiếp với người khác bằng cách nói và viết.
• Học giỏi hơn. Rất nhiều việc bạn làm ở trường là hoạt động của trí thông minh ngôn ngữ - đọc,
viết, phát âm, học thuộc lòng, thuyết trình trước lớp và thảo luận.
• Khám phá những vùng đất mới, gặp gỡ những người thú vị và trải nghiệm điều bí ẩn thông qua
các cuốn sách.
Những việc thường ngày sử dụng trí thông minh ngôn ngữ:
• Đọc sách, báo, tạp chí, truyện tranh
• Làm thơ và viết truyện
• Sáng tác và diễn kịch trào phúng
• Viết nhật ký

• Kể chuyện
• Trêu đùa
• Viết thư, tin nhắn, e-mail
• Chứng minh ý kiến của mình
• Nói liên hồi
• Nghe đài phát thanh
• Xem phim
• Nghe audio-book
Tất cả chúng ta đều có trí thông minh ngôn ngữ. Nếu ai đó đến nói với bạn: “Tôi không nghĩ là
mình có khả năng về ngôn ngữ”, bạn có thể nói ngay với họ: “Anh có trí thông minh ngôn ngữ vì anh
đã nói được với tôi như vậy!” (Bởi người đó đã sử dụng từ ngữ để giao tiếp).
NGÔN NGỮ NÓI
Trí thông minh ngôn ngữ là có kỹ năng giao tiếp tốt. Cách đơn giản nhất để giao tiếp là gì? Tất
nhiên là nghe và nói. Đây là hai cách con người sử dụng hàng ngày ở khắp mọi nơi. Nói chuyện là
phần cơ bản của trí thông minh ngôn ngữ. Tại sao mọi người lại phải nói? Họ nói để giao tiếp, động
viên, thuyết phục, lãnh đạo, dạy dỗ và giải trí. Đó là tất cả những mục đích của hoạt động nói.
Bạn hãy nghĩ xem mỗi ngày mình sử dụng ngôn ngữ nhiều đến thế nào. Bạn nói chuyện với bạn bè
ở trường, trả lời câu hỏi của giáo viên, tranh luận với anh/chị về mọi thứ hay dạy cho em gái cách làm
toán. Bạn cũng có thể thuyết phục mọi người đóng góp vào quỹ của trường học. Tất cả những cách đó
là trí thông minh ngôn ngữ.
Có thể bạn gặp khó khăn khi đọc và viết nhưng vẫn là người có trí thông minh ngôn ngữ khi nói.
Nhiều người mắc chứng khó đọc hay không có khả năng đọc lại là những người kể chuyện hấp dẫn,
diễn giả xuất chúng, diễn viên, nghệ sỹ hài xuất sắc hoặc chính trị gia giỏi. Những ví dụ điển hình là
diễn viên Tom Cruise và Salma Hayek, nghệ sỹ hài Whoopi Goldberg và Jay Lono, ca sỹ Cher và John
Lennon.
Nếu là diễn giả (hay thính giả) xuất chúng, bạn có thể khiến mọi người phải quay lại lắng nghe bạn
lần nữa. Bạn có thể được biết đến như một người kể chuyện hấp dẫn, một “kẻ pha trò” hay là người
nổi trội khi giới thiệu trước khán giả. Mặt khác, bạn cũng có thể đứng lên trước một nhóm người hay
giơ cao tay trong khi cả lớp đang nhìn chăm chăm về phía bạn.
Nếu bạn không thích nói to, thì hãy yên tâm vì có rất nhiều người (cả những người đã trưởng
thành) cũng không thích điều đó. Vậy tại sao nói năng lại khó đến thế? Nhiều người không thích gây
sự chú ý cho người khác hay họ sợ sẽ nói điều gì đó ngốc nghếch.
Nếu bạn cảm thấy sợ khi nói to trước lớp, hãy:
• Lắng nghe bạn bè nói trước lớp.
• Tập nói to thường xuyên hơn. Cố gắng mỗi ngày nói to hơn một chút. Bạn không cần phải làm
được ngay.
• Đừng băn khoăn người khác nghĩ gì khi bạn nói.
Nếu bạn cảm thấy sợ khi phải giới thiệu hay thuyết trình, hãy:
• Hít thở sâu. Nó sẽ giúp bạn lấy lại bình tĩnh.
• Nói chậm, to và rõ ràng. Nếu bạn nói quá hấp tấp hay chỉ lẩm nhẩm trong miệng, thì bạn sẽ phải
nói lại lần nữa.
• Thực hành trước một vài bạn thân hoặc bố mẹ. Bạn sẽ quen với cách phát âm từ ngữ dõng dạc và

cảm nhận được khi trình bày trước khán giả thì như thế nào. Điều đó sẽ giúp bạn cảm thấy dễ dàng
hơn khi đứng trước đám đông.
• Đánh dấu những điểm quan trọng trong bài giới thiệu và bạn sẽ cảm thấy dễ dàng hơn khi nói.
Nếu thực hành nhiều, bạn có thể không cần đến bản ghi chép nữa.
Phát biểu không có gì đáng sợ. Nó cũng có thể vui vẻ và dễ dàng như khi bạn kể chuyện hay trêu
đùa với bạn bè.
Kể chuyện, cũng như trêu đùa, là một cách giải trí hiệu quả của con người, nhưng việc kể chuyện
còn có một vai trò vô cùng quan trọng. Những người kể chuyện là báu vật vô giá của nền văn hóa nhân
loại. Họ không chỉ giúp khán, thính giả giải trí mà còn đóng vai trò lưu giữ huyền thoại và lịch sử cho
nền văn hóa. Những nghi lễ tôn giáo, lịch sử của các quốc gia và truyền thống gia đình cũng được bảo
tồn qua các thế hệ theo cách này.
NGÔN NGỮ VIẾT
Bạn có nghĩ rằng biết đọc là một trong những điều thú vị nhất trên thế giới không? Chỉ có những ký
hiệu đơn giản viết bằng mực trên giấy, vậy bằng cách nào bạn có thể tìm ra ý nghĩa của chúng? Hãy
nhìn vào từ “mèo”. Nó chỉ có ba ký tự và mỗi ký tự được viết theo một cách khác nhau. Nhưng khi
đọc những ký hiệu đó, bạn bắt đầu nghĩ về con mèo của mình (nếu bạn có) hoặc về những con mèo
khác đã từng thấy.
Bằng cách nào mà bạn có thể hình dung tất cả điều đó chỉ với ba ký tự đơn giản? Không ai biết
chính xác điều này. Các nhà khoa học vẫn chưa hiểu nổi tại sao bạn có thể nhìn vào những ký tự này
(cả những ký hiệu khác) và cảm nhận được ý nghĩa của chúng.
Khả năng đọc giúp chúng ta mở rộng mọi cánh cửa dẫn vào thế giới của tri thức và trí tưởng tượng.
Bạn có thể ngồi trên giường hoặc trong lớp học rồi bất chợt di chuyển đến Ai Cập cổ đại, khám phá
bên trong một con tàu vũ trụ hoặc tàu ngầm chìm sâu dưới đại dương. Đọc sách giống như bước vào
một thế giới hoàn toàn khác vậy.
Bạn thích đọc loại sách nào nhất? Một số người yêu thích các tác giả như R. L. Stine, J. K.
Rowling, Walter Dean Myers hay Beverly Cleary và cố gắng tìm đọc toàn bộ tác phẩm của những tác
giả này. Một số khác thích đọc sách thuộc các thể loại như những điều bí ẩn, tiểu thuyết khoa học,
cuộc sống của những cao bồi ở miền Tây nước Mỹ, truyện tình cảm lãng mạn, thơ hay kịch. Một số
người lại thích đọc sách về người thật, việc thật hay tạp chí về động vật, thiên nhiên, lịch sử, ôtô hay
du lịch không gian. Và một số khác nữa thì không có cách lựa chọn sách riêng – họ đọc những gì mình
thích.
Có nhiều cách khác nhau để đọc sách và những kiến thức này có thể giúp bạn ở trong lẫn ngoài
nhà trường. Bạn có thể đọc theo cách thưởng thức hoặc đọc theo mục lục, hoặc cả hai.
Một điều chắc chắn là bạn phải đọc rất nhiều thứ ở trường – sách giáo khoa, truyện hay bản tin.
Một số thứ có thể hấp dẫn bạn nhưng một số khác thì không. Khi không thích, bạn sẽ cố gắng đọc thật
nhanh để lấy thông tin. Đối với loại sách báo hay tài liệu này, đọc theo mục lục là cách tốt nhất. Kiểu
đọc này gọi là “đọc theo chủ điểm”. Cách cơ bản là lựa chọn từ khóa hoặc câu chủ điểm (thường là
câu đầu tiên của cả đoạn). Bạn cũng có thể đọc tiêu đề của chương, câu phụ đề cho các cụm từ và các
phần thông tin quan trọng khác. Tranh minh họa và các biểu đồ cũng có thể giúp bạn hiểu được ý
nghĩa cơ bản của cả đoạn.
Việc đọc sách có thể là sở thích hoặc niềm vui. Nếu thật sự yêu thích sách, bạn có thể dành nhiều
thời gian cho nó. Đọc theo nhịp của bạn, hoặc thậm chí chậm hơn và cảm thụ từ ngữ hay nội dung. Tự
cho phép mình đọc chậm lại và lắng nghe âm thanh của từ ngữ vang lên trong đầu, hình dung ra khung
cảnh hoặc nghĩ về những ý tưởng trong cuốn sách. Các nhà văn thường lựa chọn từ ngữ rất cẩn thận, vì
thế mà lời nói của nhân vật thêm phần chân thực. Hoặc họ có thể tạo ra “hiệu ứng” âm thanh trong
những trang sách (tiếng mưa rơi lộp độp, lửa cháy tí tách, gió thổi ù ù).
Cố gắng đọc to những đoạn văn mà bạn thích. Âm thanh của các từ ngữ đó nghe thế nào? Các từ

ngữ có vẻ buồn cười hay nghiêm trọng hơn khi đọc to? Sau đó viết lời bình cho câu chuyện hay những
thứ cuốn sách miêu tả. Có thể bạn sẽ nảy ra một ý tưởng nào đó hay muốn viết một câu chuyện của
riêng mình. Hoặc bạn sẽ muốn phác họa nhân vật, dựng lại một khung cảnh hoặc cố gắng diễn vài
trích đoạn trong cuốn sách. Tất cả những ý tưởng này là cách để trở nên thông minh trong lĩnh vực
ngôn ngữ.
SỬ DỤNG NGÔN TỪ ĐỂ VIẾT
Càng đọc nhiều bạn càng muốn viết để kể lại những câu chuyện của riêng mình hay bày tỏ suy
nghĩ. Mọi người thường viết theo rất nhiều cách. Một số người nghe được những điều họ muốn viết.
Số khác mường tượng chúng trong đầu và viết ra để miêu tả lại những điều đó. Một số viết ra cảm
nhận của mình. Lại có những người lấy cốt truyện hay tứ thơ ở các sự kiện hoặc những người xung
quanh.
Khi bắt đầu viết, bạn có thể nhận thấy giọng văn của riêng mình điều có thể làm nên lối viết độc
đáo cho bạn. Giọng văn đó có thể trở nên nổi bật khi bạn làm thơ, viết truyện và viết báo. Đặc điểm đó
sẽ thể hiện bạn là ai và bạn đang đang làm gì.
Đừng băn khoăn về giọng văn của bạn. Điều quan trọng nhất là bạn viết để viết. Sẽ rất dễ dàng để
chối bỏ những gì bạn viết nếu bạn nghĩ rằng mình không có khả năng về việc đó – điều này thậm chí
đúng với mọi việc bạn muốn làm. Vì bạn rất dễ bị phân tâm bởi những thứ khác…, vì vậy hãy gạt bỏ
mọi thứ sang một bên để thật yên tâm khi viết.
Hãy viết về bất cứ thứ gì bạn thích – thậm chí là một ý nghĩ thoáng qua. Không quan trọng đề tài đó
là gì, hãy viết về một chủ đề nào đó liên tục trong năm phút. (Đừng để tâm đến các dấu câu hay chính
tả. Bạn có thể sửa những lỗi đó sau).
Sau năm phút, hãy đọc lại những gì bạn viết. Vài thứ có thể rất ngờ nghệch, nhưng chắc chắn sẽ có
những từ hay cụm từ thú vị. Một vài trong số đó sẽ gợi ý cho bạn viết một bài thơ, truyện ngắn hay bài
luận. Quá trình này gọi là viết tự do. Nhiều nhà văn đã khởi nghiệp theo cách này.
Đây là một cách khác để bắt đầu viết: dừng lại tất cả những việc bạn đang làm trong vài phút và tập
trung suy nghĩ. Bạn không cần nghĩ về một điều gì cụ thể bất cứ điều gì nảy ra trong đầu cũng tốt.
Sau vài phút, dừng lại và để ý xem bạn “nghe” thấy gì. Bạn có nghe thấy tiếng nói nào ở trong đầu
không? Tiếng nói đó là của bạn hay của ai khác? Tiếng nói đó có thật không? Hoặc bạn có nhìn thấy
những hình ảnh trong đầu hay cảm nhận được điều gì không? Bắt đầu viết về nó. Miêu tả những gì âm
thanh đó nói, bức tranh đó trông ra sao hoặc bạn cảm thấy gì.
Chính bằng cách này mà các diễn viên có thể lấy ý tưởng từ những người xung quanh, nhà văn lắng
nghe những người ở bên cạnh. Trở thành một người lắng nghe giỏi có thể khơi gợi bạn sáng tác những
bài thơ hay, viết những đoạn hội thoại ngắn. Nếu bạn thật sự muốn viết nhưng lại có thứ gì đó cản trở,
thì có rất nhiều cuốn sách giúp bạn vượt qua điều này.
NHỮNG CÁCH KHÁC ĐỂ CÓ TRÍ THÔNG MINH NGÔN NGỮ
Có rất nhiều cách để có được trí thông minh ngôn ngữ. Bạn có thể giỏi về chính tả hay có khả năng
ngữ pháp tuyệt vời. Hoặc không, bạn có thể viết ra những cốt truyện sáng tạo với các hình ảnh tuyệt
đẹp.
Có thể bạn thích làm thơ nhưng không thích bình luận sách. Hoặc bạn thích viết xã luận hơn truyện
ngắn, thích luyện khả năng viết lách mà ít chú trọng đến cách dùng từ ngữ. Trí thông minh ngôn ngữ
không có nghĩa là bạn yêu thích mọi loại ngôn từ và cách sử dụng chúng. Mỗi người có trí thông minh
ngôn ngữ theo một cách khác nhau.
Ví dụ, bạn thông minh về ngôn ngữ vì thích những từ ngữ đơn giản. Hoặc thích sưu tầm những từ
ngữ thú vị, tra nghĩa những từ bạn không hiểu rõ hay khiến mọi người ngạc nhiên vì kiến thức của bạn
về những từ rất dài. Nếu bạn giống với bất kỳ một điều nào trong số này thì hãy thử chơi trò “khảo cổ
học với các từ ngữ”.
Bạn có thể “đào xới” những từ ngữ khó, lạ và tìm ra nguồn gốc cũng như cách chúng biến đổi theo

thời gian. Cuốn từ điển Oxford English Dictionary (Từ điển Oxford) chứa đựng hầu như toàn bộ từ
ngữ được dùng trong tiếng Anh. Nó đề cập cả lịch sử, nguồn gốc và quá trình phát triển cũng như các
ví dụ về nghĩa (hay cách phát âm) của các từ thay đổi qua hàng thế kỷ.
“Khảo cổ học với các từ ngữ” là trò chơi rất thú vị. Khi chơi trò này, bạn phải cố uốn lưỡi, giải đố,
chơi chữ hoặc gieo vần. Ngoài ra, bạn còn phải đọc thật to các bài thơ vô nghĩa hoặc viết chúng ra
giấy. Cố gắng trau chuốt từ ngữ để tạo ra hiệu ứng âm thanh – hay còn gọi là từ tượng thanh. Bạn cũng
có thể tạo ra một thứ ngôn ngữ bí mật với bạn bè, sử dụng những từ ngữ hoặc cử chỉ bằng tay chỉ có
bạn hiểu. Khi đó, từ ngữ sẽ thú vị hơn nhiều so với một danh sách từ mới, bài kiểm tra chính tả hoặc
bài tóm lược bạn phải làm. Trở nên thông minh ngôn ngữ không phải là việc đơn giản, đó có thể là
một cuộc thám hiểm đầy gian truân.
Một Số Cách Thức Thú Vị Giúp Phát Triển Trí Thông Minh Ngôn Ngữ
Sau đây là một số cách thức thú vị giúp bạn phát triển khả năng ngôn ngữ. Hãy thử những hoạt
động sau, dù bạn có trí thông minh ngôn ngữ ở mức nào.
1. Ghi lại ngay các ý tưởng mà bạn vừa nghĩ ra. Luôn giữ một cuốn sổ nhỏ (hoặc một tập giấy
ghi chú) để ghi lại những ý tưởng nảy ra trong ngày.
2. Đọc bất cứ thứ gì bạn thích. Luật trò chơi, nhật báo, sách nghệ thuật, tạp chí ôtô, tạp chí khoa
học, truyện tranh, báo…
3. Tập viết báo. Viết ít nhất 250 từ mỗi ngày về bất cứ vấn đề nào bạn thích. Ví dụ: viết về những
gì bạn làm ở trường, về cuốn sách đang đọc, sự kiện đang xảy ra trên thế giới hay bất cứ thứ gì hấp
dẫn bạn.
4. Đi thư viện. Bạn có thể tìm thấy một thế giới sách ở đó và chúng là của bạn – hoàn toàn miễn
phí. Tất cả những gì bạn phải làm là đăng ký thẻ thư viện. Người thủ thư sẽ giúp bạn tìm sách theo chủ
đề và đưa ra lời khuyên nên đọc tác giả nào.
5. Tra nghĩa những từ bạn không biết trong từ điển. Lên danh sách những từ bạn không hiểu.
Nếu kiên trì làm việc đó, bạn sẽ nhận thấy vốn từ của mình tăng lên rất nhanh.
6. Thường xuyên dành thời gian kể chuyện với gia đình. Nội dung câu chuyện là những thứ bạn
thích. Bạn có thể thêm thắt cho những chuyện xảy ra trong ngày, kể lại những điều thú vị trong cuốn
sách đang đọc hoặc nói về gia đình của mình.
7. Lập danh sách những cuốn sách quan trọng. Lập danh sách: (1) Mười cuốn sách bạn thích
nhất; (2) những cuốn bạn muốn đọc trong vài tháng tới; (3) những cuốn chắc chắn bạn sẽ đọc trong
cuộc đời. Danh sách đó giúp bạn định hướng những thứ sẽ đọc.
8. Chơi các trò với từ ngữ. Chơi ô chữ, điền từ, tìm từ, đảo chữ hoặc các trò đố chữ khác mà bạn
thích. (Nhiều tờ nhật báo có các trò chơi chữ trong mục thư giãn hoặc giải trí). Chơi sắp chữ, Hangman
, ô chữ hoặc tìm từ khóa với bạn bè và người thân.
9. Chơi với ngôn ngữ nói. Sưu tập một số chuyện vui đùa ưa thích, các câu đố, trò chơi chữ, uốn
lưỡi, từ có vần, từ dài, từ lạ và từ đa âm rồi chia sẻ với bạn bè và người thân. Và nếu bạn thích, hãy tự
tạo ra những từ của riêng mình.
10. Tham gia một câu lạc bộ đọc sách - nơi bạn có thể thảo luận về sách với người khác. Đó có
thể là các câu lạc bộ sách thiếu nhi, truyện trinh thám, tiểu thuyết khoa học hay cổ điển. Nếu bạn
không thể tìm được một câu lạc bộ thích hợp, hãy cùng bạn bè và người thân lập một câu lạc bộ riêng.
11. Liên hệ với tác giả bạn yêu thích. Tìm e-mail hoặc địa chỉ của nhà văn bạn yêu thích và gửi
câu hỏi về sách của họ, cách họ bắt đầu viết hoặc những điều khiến bạn quan tâm.
12. Tham dự buổi nói chuyện của nhà văn. Các nhà văn thường xuất hiện ở nhà sách, thư viện,
trường học hoặc những nơi khác để nói chuyện về những cuốn sách của họ và trả lời câu hỏi của người
hâm mộ. Hãy nghe các nhà thơ, tiểu thuyết gia, các nhà văn đọc hay nói về sách của họ.
13. Học ngoại ngữ. Nếu thích, bạn có thể học tiếng Tây Ban Nha, tiếng Đức, tiếng Trung hoặc các

ngôn ngữ khác. Học ngoại ngữ là một cách để phát triển trí thông minh ngôn ngữ. (Học tiếng Anh như
một ngôn ngữ thứ hai cũng giúp bạn có trí thông minh ngôn ngữ). Bạn có thể tìm những khóa học
ngoại ngữ ở trường, trung tâm ngoại ngữ hoặc thư viện.
14. Giữ một cuốn sổ ghi chép. Dùng cuốn sổ ghỉ chép này ghi lại những bài thơ, truyện ngắn hay
vở kịch của bạn. Bạn có thể ghi lại những câu nói, đoạn văn và đoạn hội thoại mà bạn đọc được hoặc
nghe người khác nói. Nhiều nhà văn nổi tiếng thường có một cuốn sổ ghi chép như vậy.
15. Tham gia diễn một vở kịch. Nhiều vở kịch được diễn ở trường bởi những nhóm diễn viên
cộng đồng. (Nếu có thể, bạn hãy thử diễn một vai trong các vở kịch của Shakespeare. Ông là nhà văn
có trí thông minh ngôn ngữ xuất chúng, với hơn 37 vở kịch và 154 bài thơ sonnet mà đến nay, đã hơn
bốn thế kỷ chúng vẫn tràn đầy sức sống.
16. Nếu thích thảo luận, hãy tham gia các đội thảo luận ở trường. Nếu trường bạn không có đội
thảo luận, hãy hỏi giáo viên của bạn liệu có thể thành lập các nhóm thảo luận trong lớp không. Thảo
luận là cách tuyệt vời để hoàn thiện khả năng nói cũng như khả năng tư duy và nghiên cứu. Đây cũng
là cách hay để học về những chủ đề khác nhau như khoa học, lịch sử, xã hội, sức khỏe hoặc tiếng Anh.
Điều Gì Xảy Ra Nếu Trí Thông Minh Ngôn Ngữ Không Thể Hiện Bằng Ngôn Ngữ?
Mỗi người đều có trí thông minh ngôn ngữ theo một số cách. Nhưng bạn hãy thử thực hiện một số
hoạt động để khám phá những mặt mạnh của mình. Ví dụ: nếu bạn có trí thông minh không gian, thì
việc đọc và viết có thể hơi khó vì bạn chỉ nhìn các ký tự như một phần của bức tranh chứ không phải
của con chữ. Vì bạn có thể tái hiện trong đầu những thứ đã nhìn thấy theo các góc độ khác nhau nên có
thể xoay ngang xoay dọc các ký tự (chẳng hạn b's và d's) và lẫn lộn chúng với nhau. Hoặc, nếu có trí
thông minh vận động cơ thể, bạn có thể bứt rứt không yên vì phải ngồi đọc và viết. Và bạn có thể thích
học khi đang di chuyển loanh quanh hơn hay học theo những cách cần tiếp xúc nhiều hơn là “không
cần động tay”.
Bạn có thể sử dụng trí thông minh nổi trội nhất của mình để thông minh về ngôn ngữ hơn.
Sau đây là bảy cách thức để đạt được điều đó:
• Nếu bạn có trí thông minh âm nhạc: Hãy đọc to và lắng nghe âm thanh của các từ ng...