MỜI CÁC EM XEM MỘT ĐOẠN VIDEO SAU:

https://youtu.be/lPQmdJ2_MB4?si=dJOCkDnoy5ATrJNG

1

Vì sao nhện nước,
gọng vó có thể di
chuyển nhẹ nhàng
trên mặt nước?

do sức căng bề mặt của nước lớn nên có thể di chuyển nhẹ nhàng
trên bề mặt.
2

Kết luận
Giữa các phân tử có tồn tại liên kết hoặc những tương tác giúp
gắn kết các phân tử lại với nhau. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm
hiểu về liên kết hydrogen và tương tác van der waals.

3

11
1

LIÊN KẾT HYDROGEN VÀ TƯƠNG TÁC VAN
DER WAALS
LIÊN KẾT HYDROGEN
Tìm hiểu về liên kết
hydrogen

4

5

Liên kết hydrogen là một loại liên kết
yếu, được hình thành giữa nguyên tử
H (đã liên kết với một nguyên tử có
độ âm điện lớn, thường là F, O, N)
với một nguyên tử khác có độ âm
điện lớn (thường là F, O, N) còn cặp
electron hóa trị chưa tham gia liên kết
Liên kết hydrogen được biểu diễn bằng
dấu ba chấm (…)
6

Câu 3: So sánh độ bền của liên kết hydrogen với liên kết cộng hoá trị và liên kết
ion.
- Liên kết cộng hóa trị mạnh hơn liên kết hydrogen
- Liên kết ion mạnh hơn liên kết cộng hóa trị
Liên kết hydrogen < Liên kết cộng hóa trị < Liên kết ion

7

Tìm hiểu vai trò, ảnh hưởng của liên kết hydrogen tới tính
chất vật lí của nước

8

Câu 1: Vì sao ở điều kiện thường H2O ở trạng thái lỏng mà H2S ở trạng thái
khí?

Liên kết Hidro làm cho các phân tử nước liên kết
lại với nhau, nhờ đó nước ở thể lỏng còn H2S ở
thể khí
9

Câu 2: Quan sát hình 11.4 và 11.5 SGK và cho biết vì sao alcohol và NH3 tan
tốt trong nước, còn CH4 ít tan trong nước?

Phân tử NH3 có
thể tạo liên kết
hydrogen với
nước còn
CH4 thì không.
Do đó NH3 tan
tốt trong nước
hơn CH4.

CH4

NH
3

10

Câu 3: Quan sát hình 11.6 SGK và giải thích vì sao không nên ướp lạnh các lon
bia, nước giải khát , … trong ngăn đá của tủ lạnh?
Nên tránh ướp lạnh các lon bia, nước giải khát, …
trong ngăn đá của tủ lạnh vì:
Khi cho vào ngăn đá tủ lạnh, nước chuyển từ trạng
thái lỏng thành trạng thái rắn. Ở trạng thái rắn nước
có cấu trúc tinh thể phân tử với bốn phân tử H2O
phân bố ở bốn đỉnh của một tứ diện đều, bên trong là
cấu trúc rỗng.
⇒ Nước ở trạng thái rắn có thể tích lớn hơn khi ở
trạng thái lỏng.
⇒ Có thể làm biến dạng các lon bia, nước giải
khát dẫn đến nổ.
11

Câu 4: Quan sát hình bên dưới, giải thích vì sao 1 phân tử nước có thể tạo
được tối đa 4 liên kết hydrogen với 4 phân tử nước khác?

Phân tử nước có hai nguyên tử H liên kết với nguyên tử O
(có độ âm điện lớn) nên mỗi nguyên tử H trong phân tử nước này có
thể tạo liên kết hydrogen với nguyên tử O trong phân tử nước khác.
Bên cạnh đó, nguyên tử O còn 2 cặp electron chưa liên kết nên có
thể tạo 2 liên kết hydrogen với nguyên tử H trong 2
phân tử nước khác.
Như vậy một phân tử nước có thể tạo được liên kết
hydrogen tối đa với bốn phân tử nước khác.
12

Tìm hiểu vai trò, ảnh hưởng của liên kết hydrogen tới tính
chất vật lí của nước

Nhờ có liên kết hydrogen mà ở điều kiện thường nước ở thể lỏng, có
nhiệt độ sôi cao 1000C.

13

Cho biết trạng
thái tồn tại của
phân tử F2, Cl2,
Br2, I2 ở điều kiện
thường?

Quan sát hình ảnh sau:

Vậy?
F2

Cl2

Br2

I2

Khí

Khí

Lỏng

Rắ
n

- Vì sao có sự khác
nhau về trạng thái
tồn tại của các đơn
chất trên?
14

Giải thích
Giữa các phân tử không có liên kết hydrogen thì vẫn có tương tác
với nhau mặc dù yếu hơn nhiều, đó là tương tác van der Waals,
vậy tương tác van der Waals được hình thành như thế nào, nó có
ảnh hưởng đến nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy các chất ra
sao? Chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay.
15

2

TƯƠNG TÁC VAN DER WAALS
Giới thiệu về tương tác van der Waals (van đơ Van)

16

Câu 1. Điền các từ còn thiếu vào chỗ trống

1. Khi các electron ...................
di chuyển tập trung về một phía bất kì của phân tử sẽ
hình thành nên các lưỡng cực tạm thời.

17

Câu 1. Điền các từ còn thiếu vào chỗ trống

2. Các lưỡng cực tạm thời cũng có thể làm các phân
tử lân cận xuất hiện các………………………
lưỡng cực cảm ứng

18

Câu 2. Các lưỡng cực tạm thời và lưỡng cực cảm ứng hút nhau bằng lực hút
nào?

lực tương
tác van
der Waals

lực hút tĩnh
điện

19

Câu 2. Nêu khái niệm về tương tác van der Waals.

Tương tác Van der Waals là
lực tương tác yếu giữa các
phân tử (có bản chất tĩnh
điện) , được hình thành do sự
xuất hiện của các lưỡng cực
tạm thời và lưỡng cực cảm
ứng.
20

Tìm hiểu ảnh hưởng của tương tác van der Waals đến
nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi các chất

21

Câu 4. Tương tác van der Waals phụ thuộc vào yếu tố nào?

Tương tác van der Waals phụ thuộc vào số
lượng electron trong nguyên tử/ phân tử, kích
thước nguyên tử/ phân tử.

22

Câu 4. Giải thích xu hướng biến đổi bán kính nguyên tử, nhiệt độ nóng chảy và
nhiệt độ sôi của các nguyên tố khí hiếm trong Bảng 11.1?

Theo chiều tăng dần của điện
tích hạt nhân nguyên tử trong
nhóm VIIIA, bán kính nguyên
tử tăng đồng thời khối lượng
nguyên tử tăng ⇒ Tương tác
van der Waals tăng ⇒ Nhiệt
độ nóng chảy và nhiệt độ sôi
tăng.
23

Tìm hiểu ảnh hưởng của tương tác van der Waals đến
nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi các chất

Tương tác van der Waals làm tăng nhiệt độ nóng chảy và
nhiệt độ sôi của các chất. Khi khối lượng phân tử tăng,
kích thước phân tử tăng thì tương tác van der Waals tăng.

24

Liên kết hydrogen giữa các phân tử
nước trên bề mặt nước và giữa các
phân tử nước trên bề mặt với lớp
nước bên dưới tạo ra sức căng bề
mặt cho nước. Chân của con nhện
nước gồm các chất kị nước, phân
tử các chất này đẩy nước khiến cho
chân của nhện nước không bị nước
bao bọc và tụt xuống dưới nước. Vì
vậy chúng có thể di chuyển trên bề
mặt nước mà không làm vỡ bề mặt
nước.

25

BÀI TẬP
Hợp chất nào dưới đây tạo được liên kết hydrogen liên
1.
phân tử?
A. CH4
B. H2O
C. PH3
D. H2S
2. Sự phân bố electron không đồng đều trong một
nguyên tử hay một phân tử hình thành nên
A. một ion dương
B. một ion âm
B. một lưỡng cực vĩnh viễn D. một lưỡng cực tạm
3. thời
Khí hiếm nào dưới đây có nhiệt độ sôi thấp nhất?
A. Ne
B. Xe
C. Ar
D. Kr
4. Khí hiếm nào dưới đây có nhiệt độ sôi cao nhất?
A. Ne
B. Xe
C. Ar

26

5. Biểu diễn liên kết hydrogen giữa các phân tử:
a. Hydrogen fluoride.
b. Ethanol (C2H5OH) và nước

Hydrogen fluoride.
(HF)

Ethanol (C2H5OH) và
nước (H2O)

Hoặc

27

6. Trong các chất ammonia (NH3) và phosphine (PH3),
theo em chất nào có nhiệt độ sôi và độ tan trong nước
lớn hơn? Giải thích.

Giải:
Liên kết P-H không phân cực nên không tạo
được liên kết hydrogen giữa các phân tử
PH3 với nhau và giữa PH3 với H2O. Mặt khác
các phân tử NH3 có thể liên kết với nhau và
liên kết với H2O bằng liên kết hydrogen.
⇒ Nhiệt độ sôi và độ tan trong nước của
NH3 lớn hơn PH3.
28

---HẾT--29