Dưới bóng hoàng lan
Thạch Lam

Tiến trình bài học:
I. Trước khi đọc
II. Trong khi đọc
III. Sau khi đọc

I. Trước khi đọc:
Truyện ngắn “Dưới bóng hoàng
lan” viết về nhân vật Thanh
thông qua một lần trở về quê
hương, thăm bà, gặp lại những
người anh luôn yêu thương, tôn
trọng. Qua đó người đọc thấy
được khung cảnh đơn sơ, giản
dị nhưng đầy chất thơ, thấm
đượm hương vị của tình người.

III. Sau khi đọc
1. Bố cục
6. Thông
điệp

2. Không
gian

5. Tình cảm giữa Thanh
và Nga

3. Sự đan xen giữa quá
khứ và hiện tại

4. Kí ức về bà

III. Sau khi đọc
Phần 1
Từ đầu đến “Thanh nghe quen nhưng không nhớ được”
• Thanh trở về thăm nhà trong niềm hạnh phúc nghẹn ngào

1. Bố cục

Phần 2
Tiếp theo đến “ngồi ở bên đèn”
• Biểu hiện tình cảm giữa Thanh và Nga
Phần 3
Phần còn lại
• Thanh tạm biệt mọi người trở lại tỉnh làm việc

III. Sau khi đọc
2. Không gian:

Không gian bên trong là không
gian của kí ức ngọt ngào, của
tình yêu thương, của sự bình
yên nơi tâm hồn

Không gian bên ngoài:
không gian xô bồ, ồn ào 

Sự khác biệt ấy đã xoa dịu, nâng đỡ tâm hồn Thanh sau
những ồn ào, mệt mỏi, tấp nập của đời sống phố thị.

III. Sau khi đọc

3. Sự đan xen giữa quá khứ và hiện tại
Mùi hương thoang thoảng
Hình ảnh bà ở hiện tại với cái
của cây hoàng lan trong
cảm giác được bà che chở,
hiện tại với hình ảnh cái cây
chăm sóc như những ngày
chàng thường hay chơi nhặt
còn nhỏ
hoa dưới gốc thuở nhỏ
Hình ảnh cô thiếu nữ xinh xắn của
hiện lại với hình ảnh cô bé hàng xóm
vẫn sang chơi với chàng trong vườn
năm nào
Sự đan xen ấy đem đến cho người đọc cảm nhận quá khứ
gắn bó mật thiết với hiện tại, quá khứ nâng đỡ hiện tại.

III. Sau khi đọc
4. Kí ức về bà

- Những kỉ niệm tuổi thơ đã trở về với
Thanh khi anh về thăm bà:
+ Chơi đùa cùng con mèo già.
+ Hình ảnh người bà che chở cho
chàng hồi còn nhỏ.
+ Con mèo già tròn mình nằm, mắt
lim dim trong sự bình yên và nhãn
nhã.
+ Chàng hay chơi nhặt hoa dưới gốc
cây hoàng lan.
+ Những ngày chơi cùng với Nga
trong vườn cây hoàng lan.

Những kỉ niệm ấy gợi lên trong
Thanh niềm xúc động lẫn cảm
nhận về sự bình yên, êm ả, ấm áp
khi trở về nhà.

Thanh là một người
rất nhạy cảm, tinh
tế.

III. Sau khi đọc

5. Tình cảm giữa Thanh và Nga
Tình cảm giữa Thanh và
Nga có sự pha trộn giữa
Cô Nga, cô bé hàng xóm vẫn sang chơi với những kí ức đẹp đẽ của
chàng trong vườn, và mỗi lần về, chàng lại tuổi thơ với những ngọt
gặp ở nhà như một người thân mật, có lúc ngào, e ấp, ý nhị của tình
chàng lầm tưởng Nga chính là em gái ruột củacảm đôi lứa, tình cảm ấy
mình, và Thanh biết rằng Nga sẽ vẫn đợi trong sáng, nhẹ nhàng,
chàng, vẫn nhớ mong chàng như ngày trước,...lãng mạn mà sâu lắng.

Cả hai đều biết và hiểu rõ về tình cảm
của đối phương nhưng không ai dám
thổ lộ với ai.

III. Sau khi đọc
6. Thông điệp

Bạn hiểu thế nào về câu nói đi để
trở về sau khi đọc xong truyện này?

+ Đi để mở mang hiểu biết, để
hiểu hơn chính mình và cũng
để tìm kiếm những cái được gọi
là giá trị đích thực, trong đó có
những thứ vốn dĩ vẫn luôn sẵn
lòng dang rộng vòng tay yêu
thương chờ đón ta trở về là gia

Câu nói “đi để trở về: hai từ đi,
về ở đây đều nhiều hơn một nghĩa
+ Trở về mới là cái đích. Đi là để được
học hỏi, mở mang để trở về với quê
hương, cũng là để hiểu hơn về giá trị
của những gì tưởng chừng rất đỗi thân
quen, bình dị.
+ Đi xa để rồi trở về và càng
cảm thấy trân quý hơn những kí
ức ngọt ngào, hạnh phúc, đong
đầy yêu thương bên mái nhà
xưa. Trở về cũng là để đi xa hơn
trong sự nhận thức về bản thân
và cuộc sống quanh ta