Phần ba
ĐỊA LÍ KINH TẾ XÃ HỘI
Chương VII: ĐỊA LÍ DÂN CƯ

Bài 16.DÂN SỐ VÀ SỰ GIA TĂNG DÂN SỐ.
CƠ CẤU DÂN SỐ
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Dân số và tình hình phát triển dân số thế giới
II.Gia tăng dân số

Bài 16.DÂN SỐ VÀ GIA TĂNG DÂN SỐ. CƠ CẤU DÂN SỐ
I.ĐẶC ĐIỂM VÀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DÂN SỐ THẾ GIỚI
1.Dân số thế giới
Dân số thế giới năm 2020 là bao nhiêu?

Em có nhận xét gì về quy mô dân số của các nước và vùng lãnh
thổ trên thế giới ?
-Năm 2020: 7 795 triệu người
( Năm 2037: trên 9,0 tỉ người)

Bài 16.DÂN SỐ VÀ GIA TĂNG DÂN SỐ. CƠ CẤU DÂN SỐ
I.DÂN SỐ VÀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DÂN SỐ THẾ GIỚI
1.Dân số thế giới
2.Tình hình phát triển dân số thế giới

-Thời
số trên
tăng em
thêm
một
tỉ người
gian dân
tăng
gấp
Dựagian
vàodân
bảng
hãy
nhận
xét gìvàvềthời
khoảng
thờisố
gian
dân
đôisố
ngày
rút1ngắn.
tăngcàng
thêm
tỉ người và tăng gấp đôi ?
-Nguyên nhân: tốc độ gia tăng dân số nhanh, quy mô dân số thế giới
ngày càng lớn.

I.DÂN SỐ VÀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DÂN SỐ THẾ GIỚI
1.Dân số thế giới
2.Tình hình phát triển dân số thế giới

II.GIA TĂNG DÂN SỐ
1.Gia tăng tự nhiên
a.Tỉ suất sinh thô
Tỉ
sinhquan
thô giữa
là gì?số trẻ em được sinh ra trong năm so với
-Làsuất
tương
dân số trung bình cùng thời điểm ( đơn vị ‰ )
-S(‰)= s:Dtb
Trong đó
S : tỉ suất sinh thô
s : là số trẻ em sinh ra trong năm
D: là dân số trung bình

Tỉ suất sinh thô có xu hướng giảm

Dựa vào hình 22.1, em hãy nhận xét tình hình tỉ
suất sinh thô của thế giới , các nước phát triển và các
nước đang phát triển, thời kì 1950-2005.

Cho biết những yếu tác động tới tỉ suất sinh thô.

-Yếu tố tác động: tự nhiên- sinh học, phong tục tập quán - tâm lí xã hội,
trình độ phát triển kinh tế xã hội và chính sách phát triển dân số của từng
nước
157

Bài 16.DÂN SỐ VÀ GIA TĂNG DÂN SỐ. CƠ CẤU DÂN SỐ
I.Dân số và tình hình phát triển dân số thế giới
1.Dân số thế giới
2.Tình hình phát triển dân số trên thế giới
II.Gia tăng dân số
1.Gia tăng tự nhiên
a.Tỉ suất sinh thô
b.Tỉ suất tử thô
tương
quan
giữa
Tỉ-Là
suất
tử thô
là gì
? số người chết trong năm so với dân số trung
bình cùng thời điểm ( đơn vị ‰ )
-T(‰)= t:Dtb
Trong đó
T : tỉ suất tử thô
t : là số người chết trong năm
Dtb: là dân số trung bình năm

Tỉ suất tử thô có xu hướng giảm dần

Dựa vào hình 22.2, em hãy nhận xét tình hình tỉ suất tử thô
của thế giới , các nước phát triển và các nước đang phát triển,
thời kì 1950- 2005

Cho biết những yếu tố tác động tới tỉ suất tử thô.

Yếu tố tác động: kinh tế- xã hội ( chiến tranh, đói kém, bệnh tật…) và
các thiên tai( động đất, núi lửa, hạn hán, bão lụt…)

I.Dân số và tinh hình phát triển dân số thế giới
1.Dân số thế giới
2.Tình hình phát triển dân số trên thế giới
II.Gia tăng dân số
1.Gia tăng tự nhiên
a.Tỉ suất sinh thô
b.Tỉ suất tử thô
c.Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên
-Là
Tỉ suất
sự chênh
gia tăng
lệch dân
giữasố
tỉ tự
suất
nhiên
sinh là
thôgì?
và tỉ suất tử thô
-Đơn vị tính: %
-Công thức tính: Tg (%)= (S – T) : 10
Trong đó:
Tg: tỉ suất gia tăng tự nhiên
S: tỉ suất sinh thô
T: tỉ suất tử thô

Dựa vào hình 22.3 em hãy cho biết:
+Các nước được chia thành mấy nhóm nước có tỉ suất gia tăng
dân số tự nhiên khác nhau?
+Tên một vài quốc gia tiêu biểu trong mỗi nhóm.
+Nhận xét.

d.Ảnh hưởng của tình hình tăng dân số đối với sự phát triển
kinh tế - xã hội
SƠ ĐỒ SỨC ÉP DÂN SỐ ĐỐI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
VÀ MÔI TRƯỜNG

DÂN SỐ

KINH TẾ

XÃ HỘI

MÔI TRƯỜNG

Dựa vào sơ đồ trên, em hãy nêu hậu quả của sự gia tăng
dân số quá nhanh và sự phát triển dân số không hợp lí
của các nước đang phát triển

Một số hậu quả về tăng dân số quá nhanh ở các nước đang phát triển

Bài 16.DÂN SỐ VÀ GIA TĂNG DÂN SỐ. CƠ CẤU DÂN SỐ
I.Dân số và tinh hình phát triển dân số thế giới
1.Dân số thế giới
2.Tình hình phát triển dân số trên thế giới
II.Gia tăng dân số
1.Gia tăng tự nhiên
a.Tỉ suất sinh thô
b.Tỉ suất tử thô
c.Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên
d.Ảnh hưởng của tình hình tăng dân số đối với
sự phát triển kinh tế - xã hội
-Các nước đang phát triển: nền kinh tế phát triển chậm, đói
nghèo, bệnh tật, tài nguyên cạn kiệt, môi trường suy thoái.
-Các nước phát triển:thiếu lao động dự trữ, cơ cấu dân số
già,…

Bài 16.DÂN SỐ VÀ GIA TĂNG DÂN SỐ. CƠ CẤU DÂN SỐ
2.Gia tăng cơ học
LàGia
sự tăng
chênhcơlệch
số người xuất cư và nhập cư
họcgiữa
là gì?
Trong đó:G: gia tăng cơ học
-Đơn vị: người
Nc: số người nhập cư
-G = Xc – Nc
Xc:số người xuất cư
Trên phạm vi toàn thế giới gia tăng cơ học không ảnh
hưởng tới số dân nhưng đối với từng khu vực, từng
II.GIA TĂNG DÂN SỐ
quốc gia và từng địa phương thì nhiều khi nó lai có ý
1.Gia tăng tự nhiên
nghĩa quan trọng, làm thay đổi số lượng dân cư, cơ
a.Tỉ suất sinh thô
cấu tuổi, giới và các hiện tượng kinh tế- xã hội
b.Tỉ suất tử thô
3.Gia tăng dân số
c.Tỉ suất gia tăng dân
số làgia
gì?tăng tự nhiên và tỉ suất gia
-LàGia
tổngtăng
giữadân
tỉ suất
số tự nhiên
tăng cơ học (%)
d.Ảnh hưởng của tình
-GTDS = Tg + G ( % )
hình tăng dân số đối
Ý nghĩa
với sự phát triển kinh
-Phản ánh tình hình biến động dân số của một quốc gia
tế - xã hội
+Trong đó gia tăng tự nhiên đươc coi là động lực phát
2.Gia tăng cơ học
triển dân số của một quốc gia, khu vực và thế giới
3.Gia tăng dân số
+Còn gia tăng cơ học lại có ý nghĩa quan trọng đối
với mỗi quốc gia

Bài 16.DÂN SỐ VÀ GIA TĂNG DÂN SỐ. CƠ CẤU DÂN SỐ
CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN GIA TĂNG DÂN SỐ

CỦNG CỐ

-Phân biệt gia tăng dân số tự nhiên và gia tăng cơ học.
-Ảnh hưởng của gia tăng dân số đối với kinh tế- xã hội
và môi trường.

DẶN DÒ
-Làm bài tập 1 sgk trang 86
-Học bài và xem trước bài 23: CƠ CẤU DÂN SỐ
=> Cần chuẩn bị các nội dung sau:
+Cơ cấu dân số theo giới và độ tuổi
+Có mấy kiểu tháp dân số cơ bản? Hãy mô tả đặc
điểm của các kiểu tháp dân số.
+Em hiểu thế nào về cơ cấu xã hội